Báo Nishinippon ngày 7/3 cho biết Bộ METI Nhật Bản đang nghiên cứu biện pháp nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế. Dự kiến đến 5/2010, Bộ này sẽ hoàn tất báo cáo “Tầm nhìn về tương lai công nghiệp”, trong đó thể hiện chiến lược của Chính phủ nhằm khôi phục ánh hào quang của các công ty Nhật trong lúc cấu trúc của kinh tế thế giới đang thay đổi do sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới và trước sự kiện công ty Toyota thu hồi sản phẩm tại Mỹ và TQ bị phê phán mạnh.
Theo sáng kiến của Bộ trưởng METI, Phòng Cạnh tranh Công nghiệp vừa được lập sẽ đảm đương công việc nghiên cứu nêu trên. Cuộc họp đầu tiên ngày 25/2 đã nêu vấn đề cần phải gắn kết giữa Chính phủ và các công ty để tăng sức cạnh tranh quốc tế. Hiện tại, ngôi vị của Nhật đang thay đổi. Về GDP theo đầu người, năm 2000, Nhật đứng thứ 3 thế giới, năm 2008 tụt xuống hàng 23. Về sức cạnh tranh quốc tế giảm từ vị trí số 1 năm 1990 xuống hàng thứ 22 trong năm 2008. Ngành công nghiệp Nhật cũng đang bị cạnh tranh mạnh tại thị trường nước ngoài; lợi nhuận của các công ty Nhật thấp so với nhiều công ty nước ngoài, cá biệt các ngành bán dẫn, hóa chất, xi măng chỉ bằng ½. Thị phần của Nhật trong một số sản phẩm như màn hình tinh thể lỏng, thiết bị dẫn đường xe hơi… tụt giảm từ 100% lúc ban đầu xuống còn 20% sau 4 năm. Nguyên nhân là do Nhật có quá nhiều công ty. Tại Nhật, mỗi ngành sản xuất như ô tô, thép, điện lực có 4 đến 10 công ty trong khi tại Hàn Quốc chỉ có 1 đến 2 công ty. Trong khi các công ty Nhật tập trung thị trường nội địa, thì các công ty Hàn Quốc tăng cường đầu tư ra bên ngoài ngay cả khi kinh tế toàn cầu bị suy thoái. Tình hình chung cho thấy giới hạn của mô hình kinh doanh kiểu Nhật Bản.
Để tăng sức cạnh tranh quốc tế, báo Nishinippon cho rằng, Nhật cần xúc tiến tái biên lại ngành công nghiệp, thúc đẩy xu hướng chuyển cơ sở sản xuất và phát triển ra bên ngoài. Chính phủ Nhật chủ trương nhà nước và dân gắn kết và chia sẻ trách nhiệm trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở các nền kinh tế mới nổi lên. Tuy nhiên, trong giới kinh tế cũng có ý kiến lo ngại về sự can thiệp của chính quyền vào công việc kinh doanh của họ.
Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản